Categorie: Kennisbank

Wat als er geen stress zou zijn?

Zou het leven er dan meer ontspannen, meer relaxt uitzien? Je nergens druk over hoeven maken en alles loopt op rolletjes!
Heerlijk toch?

Ik zal je gelijk uit de droom helpen: NEE!
We kunnen niet zonder. We hebben stress nodig! Nog scherper: zonder stress zouden we hier als mens niet eens bestaan.
We hebben die prikkel nodig om actief te worden, om te groeien, om ons te ontwikkelen.

Zo ontwikkelden  we ons van amoebe tot vis. Het vissenbestaan was wat beperkt en er ontstond  de behoefte om onze grenzen te verleggen naar het vaste land en ontwikkelden we ons tot een soort die zowel in water als op harde ondergrond uit de platvoeten kon. Dat kostte de nodige eeuwen aan evolutie om dat gedaan te krijgen.
We bevonden ons onderaan de voedselketen en werden gedomineerd door andere soorten met aan de top de dinosauriërs. Die hoe groot en massaal ook, niet opgewassen waren tegen de inslag van een meteoriet in Mexico met een totale extinctie als gevolg. Die zagen ze niet aankomen.

Met dat voorbeeld voor ogen en de nodige spanning die dat met zich meebracht ontstond er de behoefte en dus de prikkel om zoiets nooit meer mee te maken. We ontwikkelden ons en klommen traag maar gestaag naar boven. Van kruipen gingen we naar staan, kregen we een groter hersenbereik. Van reptielenbrein naar cognitief brein en legden als ‘piece de resistance’ er nog eens een emotionele laag overheen.
We bereikten de top van de ladder.

Maar zoals elke topsporter zal bevestigen, is het moeilijk om aan de top te blijven.
We hebben het summum bereikt en wat moeten we dan nog meer?
Wat erin sluipt is laksheid, luiheid, onverschilligheid. Wie doet ons wat?
Gebrek aan prikkels om alert te blijven om. Geen behoefte meer tot groei.
Een vergelijking met het Romeinse Rijk dient zich aan. De Romeinen hadden ook alles bereikt wat er te bereiken viel. De prikkel viel weg en men ging zich te buiten aan schranspartijen en orgies en maakten zich geen zorgen over wat er verder op in de wereld gebeurde…..

Harvard en Stanford University hebben al aangegeven dat we aan de 6e extinctie-periode, een volledig uitsterven van een soort, bezig zijn. Ditmaal van ‘androgene’ aard. De mens dus!
Die zien we wel aankomen maar wat maakt dat we zo laks en lui reageren? Of focussen we liever op de doorligplekken die het té lang zitten heeft veroorzaakt?

De toename van burn-outs en mensen met depressies zou daar een direct gevolg van kunnen zijn. Wellicht zijn we daarom 24/7 op zoek naar geprikkeld worden. We zoeken het in extreme uitdagingen of het nu over sport gaat of werk om maar überhaupt iets te voelen van…. Ja, wat eigenlijk?

Stress is niets anders dan een prikkel om onze homeostase, biologische balans, te herstellen.
Misschien moeten we ook zo naar Corona kijken. Een wakeup-call, een gedwongen time-out om ons bewust te zijn van hoe we ons ras zo hebben laten verzwakken dat we een virusje, nog kleiner dan een amoebe. niet de baas kunnen. Afhankelijk geworden van vaccins en de willekeur van keuzes van regeringen.

C-19 een stress-prikkel die noodzakelijk is en ons weer de ogen opent voor wat belangrijk is?

Stress? We kunnen niet zonder, maar wel binnen onze begrenzingen!

Stress bestaat niet!??

Waarom zeggen we niet: “Eten is slecht voor ons”? Of: “Sporten is ongezond”?
Wat maakt dan dat we wel zeggen: “Stress geeft ons hoge bloeddruk”? of: “Stress zorgt er voor dat mensen hartklachten krijgen”?
Raar eigenlijk, want stress hebben we nodig gehad om te worden tot wie we zijn: mens! Zonder stress waren we hier niet geweest!
Waarom krijgt “stress” dan nu, om in te haken op een actueel thema, de “zwarte piet”?

Stress is niets anders dan een reactie van het lichaam om onze balans te hervinden, onze homeostase. Drinken we koffie, dan dreigen we iets te warm te worden en ons systeem reageert met bv. meer te gaan plassen om de hitte af te voeren. Is de warmte voldoende afgevoerd dan stopt de stressreactie en we hoeven niet meer vaker naar de wc te lopen.

Vroegááhh, toen we nog te maken hadden met beren en roofdieren was zo’n stressreactie uiteraard zinvol om alert te blijven op de gevaren die ons in die tijd omringden. Maar ook daar was het zo, dat als het gevaar geweken was dan nam onze Parasympaticus het over en konden we met onze beentjes omhoog, tot rust komen en herstellen van de inspanning.

Wat maakt het nu dan zo anders?
We staan 24/7 aan! We hebben geen “beentjes-omhoog-moment” meer. We moeten van alles zowel in werk als privé. We willen niets missen en hoeven ook niets meer te missen met dank aan bedrijven als Apple, Samsung en Huawei.
Continu moeten we aanhaken in een versnelling van de maatschappij die, evolutionair gezien, honderden miljoenen jaren nodig heeft om ons als soort aan te passen. En we moeten het doen met een verouderd stress-hanteringssysteem die een paar honderd miljoen jaar geleden prima werkte maar nu niet meer de oplossingen biedt voor de uitdagingen van deze tijd.

Het woord “stress” schept verwarring. Of we het nu hebben over de oorzaak van het ongemak, de stressor, of hoe jouw lichaam reageerde (versnelde ademhaling, hoge hartfrequentie, gejaagdheid), de stressreactie, of hoe jij de situatie ervaarde, de stressbeleving, het wordt allemaal onder de noemer “stress” gedumpt.

Waar kunnen we wat aan doen?
Aan de stressor kunnen we niet zoveel doen. Die is er gewoon. Feit. Aan de reactie van ons lichaam is ook een lastige of je moet héél goed in mediteren zijn!
Onze controle bestaat uit onze perceptie, hoe we er tegenaan kijken. Wat bepaalt of we iets als ‘moeilijk’ bestempelen? Onze eigen gedachten, onze overtuigingen, gebaseerd op ervaringen die we ooit meegemaakt hebben of waar we van gehoord hebben(!)
Daar gaat het soms de mist in! Ons brein kan de hoeveelheid informatie niet aan en “clustert” gelijkende ervaringen en bergt die op in een mapje met een label. “Leeuw, beer, Trump” zou bijvoorbeeld onder het kopje “risicovol” kunnen vallen.
Maar soms kloppen de labels niet helemaal omdat situaties nooit helemaal zo zwart/wit zijn.  Ben je bijvoorbeeld in je kleuterleeftijd gepest door kinderen met rood haar dan is er een kans dat het niet helemaal botert als je een leidinggevende krijgt met… rood haar. Maar hoeveel mensen met rood haar ken je eigenlijk? En zijn die dan allemaal “pestkoppen”?

Dáár kunnen we invloed op uitoefenen door je bewust te zijn dat je ook op een andere manier naar iemand of een situatie kunt kijken. Je lichaamsreactie volgt je gedachten. En is het dan nog ‘stress’ of is het iets of iemand waarmee we moeten leren omgaan?

Ik wens iedereen, met name in de Verenigde Staten, dit inzicht toe niet alleen voor 2021 maar ook voor al die jaren die er nog op volgen.
“It’s all inside your head, she said to me…..”(Paul Simon)

Turn-around, hét omslagpunt bij burn-out

In het verre Oosten, zo’n 2500 jaar geleden, trekt een Boeddhistische Lama als een reizende Boeddha door het land. Op een gegeven moment komt hij in een dorp waar kennelijk een jaarlijks feest wordt gehouden. Op dat feest worden de jonge mannen van het dorp uitgedaagd om mee te doen aan een levensgevaarlijke challenge. Ze moeten in een draaikolk springen en er weer levend uit zien te komen. Tot nu toe heeft nog niemand het gered…  Zo wordt ook de Lama gevraagd om deel te nemen aan het spektakel die daar mee instemt. Hij springt erin en komt er even later levend en wel weer uit. Uitgebreid wordt gevierd dat iemand eindelijk de uitdaging tot een goed einde heeft gebracht. Iedereen wil dan ook weten hoe het dat voor elkaar heeft weten te boksen.
“Als je in draaikolk springt dan is de aanzuiging naar beneden zo groot dat je het met je fysieke beperkingen niet gaat redden om er tegen in te gaan”, vertelt de Lama. “Wat je helpt is mee te gaan met de stroming (mee-stribbelen volgens prof. Weggemans) totdat je de bodem raakt en vaste grond onder je voeten hebt”. “Vanaf dat moment kun je je afzetten zodat je je uit de zuigende kracht van de kolk kunt duwen”.

Een mooie metafoor die, m.i., symbool staat voor wat iemand in een burn-outproces meemaakt.
Mensen komen in spanningsvelden terecht (ontslag, corona) of springen er zelf in (mee blijven draaien in de immer voortdurende “ratrace”).
Soms liggen oorzaken “extern”, buiten je zelf. Het overkomt je. Covid-19 is ons overkomen. Daar kunnen we weinig aan veranderen, dat blijft het feit! (De draaikolk!)
We hebben alleen invloed op wat we met dit gegeven gaan doen. Welke betekenis geven we hieraan, onze perceptie! Worden we boos en richten we een complottheorie gerichte organisatie op waar we de “waanzin” benadrukken? Zijn we gefrustreerd omdat we ons in ons vrijheid worden aangetast? (Tegen de oerkracht van de kolk in zwemmen). Of….. accepteren we de realiteit zoals die is, houden we ons aan de regels, die met de beperkte informatie die we tot nu toe hebben verzameld, en dealen we ermee? (vaste grond onder de voeten)

Soms, de meeste(?), liggen oorzaken intern en komen voort uit onze eigen (doem-)gedachten, onze (belemmerende) overtuigingen
Dingen gebeuren maar we laten ook dingen gebeuren en we zijn dan als topadvocaten die de beschuldigende vinger naar de “ander” laten wijzen. “Het komt door die vervelende leidinggevende”, “de organisatie eist dit van mij”, “de maatschappij vraagt een 24 uurs beschikbaarheid van mij”.
Maar wat is je eigen rol hierin geweest? Wat heb jij gedaan om tactischer met die leidinggevende om te gaan? Of heb je het maar zo gelaten omdat hij toch niet te veranderen is?
Waar staat in je functieomschrijving dat je 24/7 bereikbaar moet zijn? Of zijn dit je eigen geformuleerde aannames?

Je eigen rol! Waar we het dan over hebben is bewustzijn over wat wij belangrijk vinden in ons leven, onze kernwaarden. Maar ook bewustzijn over wie we zijn, onze identiteit. Maar ook de “ikigai-vraag”, wat maakt ons Leven zinvol!
Dit vormt ons fundament vanwaar uit we keuzes maken. De bodem vanwaar we ons weer kunnen afzetten om ons te ontworstelen uit de draaikolk!

Burn-outprofiler maakt valkuilen zichtbaar

Wat als er een manier zou zijn om knelpunten binnen een team of organisatie zichtbaar te maken zelfs vóórdat ze zich ontwikkelen tot een conflict of leiden tot uitval van medewerkers?

Tegenwoordig wordt er vanuit organisaties meer “reactief” gehandeld. Er moet eerst een probleem ontstaan voordat men gaat handelen.
Een medewerker gaat ‘burn-out’ en meldt zich ziek. Een HR-manager schakelt een arbodienst en in het meest gunstigste geval wordt een “Plan van aanpak” opgesteld waarin de medewerker in staat wordt gesteld om op termijn te re-integreren. Dit hele proces neemt zo’n 242 dagen, grofweg 8 maanden, in beslag. Kosten: €230 per dag (bron: TNO). Opmerkelijk hierbij is dat de inschatting van de werkgever beduidend lager uitvalt namelijk gemiddeld: €143 per dag..(eveneens: TNO).

Wat zou de meerwaarde zijn als je dit hele proces vóór kunt zijn? Als je medewerkers die verhoogd risico lopen om “om te vallen” al heel snel op de “sonar” hebt? Waardoor een bedrijf in staat is om preventieve maatregelen te nemen en, wellicht, uitval voorkomen kan worden..

Wat voor zover duidelijk is betreft het mensen met een karakteristiek gemiddeld profiel: “perfectionisten, loyalisten, hoog verantwoordelijkheidsgevoel, hoge mate van zelfopoffering..”
Iets meer vrouwen dan mannen, HBO+ opgeleid, tussen de 25-35, werkend bij grote organisaties en neigend naar neuroticisme.

Burn-outprofiler is “powered by Mindsonar Metaprofielanalyse”, om maar een populaire kreet er tussendoor te gooien. Een methodiek waarmee in kaart gebracht wordt welke denkstijlen iemand hanteert in een bepaalde context. Tevens wordt in deze analyse voorzien in de koppeling naar “kernwaarden” volgens de indeling van Graves (Spiral dynamics)

De laatste tijd zijn er door Burn-outmaster data verzameld over mensen met een burn-out. De vraag hierbij was: “Is er een profiel te vinden van Dé Burn-out?”.
Iedereen is uniek dus is er geen(!) eensluidend profiel aan te geven. Echter in algemene zin zijn er wel een aantal opvallende overeenkomsten te zien.
Ze zijn wat “reactiever”, zijn wat bedachtzamer, vaak vanuit een negatief denkkader redenerend.
Ze zijn aan het “vermijden”, aan het “weglopen” van de ongemakkelijke situatie.
Ze luisteren meer naar “anderen” dan naar zichzelf.
Ze hebben behoefte aan structuur.
Ze hebben continu een bril op van “wat voldoet er niet?”.
Ze hebben de behoefte aan “geborgenheid”, terug naar vastigheden, veiligheid.
Ze hebben de behoefte aan ondersteuning, om het “samen” te doen.

Al deze kenmerken zijn in meer of mindere mate zichtbaar. Noem het een radar of sonar waarbij de “dots” van medewerkers met een verhoogd risico snel zichtbaar zijn. Het vergt uiteraard een proactieve instelling van de medewerker zelf, van de leidinggevende, van het team, van HR en van de organisatie om de “bliepjes” op het scherm te willen waarnemen en er op te ageren.

Voorkómen is over het algemeen nog altijd beter dan re-integreren…!

Omgaan met angst in deze tijd

Solide Yoga & Wellness

 · WEBINAR ‘OMGAAN MET ANGST IN DEZE TIJD’
Woensdag 11 november 11 uur.
Yes, we hadden al langer een samenwerking met de Burn-out Master van Wateringen op de planning staan, maar nu gaat het er dan ook echt van komen. Boudy Pilgram van Burn-outmaster is gespecialiseerd en deskundig in het vakkundig aanpakken van Burn-out klachten. Hij doet dit al velen jaren en helpt hiermee veel mensen. Vooral in deze tijd door de collectieve druk vanuit de coronacrisis ervaren veel mensen angstgevoelens, van waaruit juist weer veel stress ervaren wordt. Huisartsen geven aan dat steeds meer cliënten met mentale klachten aankloppen en hierin willen Boudy en Esther zich hard maken om zowel bedrijven als particulieren te ondersteunen in deze tijd met stresspreventie en een positieve mindset. Daarom deze mooie webinar boordevol uitleg en tips om angst om te zetten in kalmte, rust en veiligheid voor jezelf. Op korte termijn kondigen we het event nog even aan met een evenement-aanduiding op FB en geven aan wat je precies kunt verwachten. Zet je de datum alvast in je agenda! Deel gerust!

Opa…..

“Opa, wat heb je de was mooi opgevouwen!”

Een klein, klam kinderhandje zoekt zijn weg naar de grote vertrouwde, veilige kolenschoppen van opa. Onbevangen staren de kinderoogjes naar een fascinerende wereld, verbaasd over zoveel moois! Zelfs zoiets kleins als het opvouwen van de was kan haar in extase brengen.

Waar zijn we dat kwijtgeraakt? Wat maakt nu dat we op zoek gaan en blijven gaan naar telkens nieuwe grenzen? Elke keer weer verleggend naar….ja, naar wat eigenlijk? Wie bepaalt dat we dit “moeten” doen? Burn-out wacht als een krokodil rustig op zijn prooi!

De commercie die ons met zijn verleidingstechnieken, ontleend aan de psychologie, probeert te manipuleren om méér te kopen? Even een kortdurend hoogtepunt maar na 1 week ruikt de auto ook niet meer nieuw. Dan zijn we weer toe aan ons volgende “fix”.

Of misschien heeft het met ons zelf te maken? Zijn we kwijt wat we echt belangrijk vinden en wie we zijn? Ons fundament van waaruit we keuzes maken. Hoe kunnen we dan keuzes maken? We zijn gewoon wat in het wilde weg aan het ‘klootviolen’! Soms hebben we daarin geluk maar vaker niet. Met frustratie, irritatie en niet-gelukkig zijn als onvermijdelijke consequenties.

Ik kijk graag naar mijn kleinkinderen die nog heerlijk ongecompliceerd in het leven staan. Boos is boos, verdriet is verdriet, blij is blij, onomwonden, open eerlijk!
Zij helpen mij om het (klein-) kind in mij te hervinden. Mijn leven te herijken tot ik weer de waarde kan ervaren van de was die zo mooi opgevouwen is….